Skip to main content

संघ काळाप्रमाणे बदलतो आहे !

मी संघाचा नाही तरी संघाशी लहानपणापासून परिचित आहे. लहानपणी माझ्यापेक्षा वयाने काहिसा मोठा असलेला व  शेजारी रहात असलेला श्री. रवी बेडेकर माहीमच्या नारळी बागेत भरणाऱ्या संघ शाखेत मला घेऊन जात असे. महिना दोन महिन्यानंतर ती शाखा काही कारणाने बंद झाली होती वाटते. त्यानंतर दैनंदीन शाखेशी संबंध उरला नाही.
काल माझे ज्येष्ठ स्नेही डॉ. श्रीरंग अरविंद गोडबोले यांच्या विशेष आमंत्रणावरुन दिवसभर संघस्थानावर म्हणजे मोतीबागेत होतो. मुख्य भाग होता समाज माध्यामत असलेली आव्हाने.

त्या निमित्ताने आज  संघाची बैठक , बौध्दीक आणि चर्चा यांना उपस्थिती लावली. फारच छान अनुभव होता. जागतिकीकरणाच्या नव्या आव्हानांना कस सामोर जाव, संघ विचारांपुढची आव्हान, समाज माध्यम, वृत्त वाहिन्या अशा अनेक गोष्टींना, काही ओझरता स्पर्श करणारी तर काही सखोल असणारी, अशी चर्चा झाली. अत्तिशय हसतखेळत, चर्चेचा उच्च स्तर टिकवणारे तोही हास्यविनोदाचे वातावरण राखुन त्यामुळे सर्व वेळ अगदी मजेत व तरिही खूप काही विचार प्रवृत्त करणारा असा गेला.

संघाचा असा मी नसलो , म्हणजे दैनंदिन शाखात मी कधी गेलो नाही ना कधी संघाच्या कोणत्याही सेवाकार्यात किरकोळ घेतलेला सहभाग वगळता, फार मोठा असा सक्रिय सहभाग घेतलेला नाही तरीही, संघ या संस्थेच्या कार्याचे आणि विचारांचे निरिक्षण करत असतो. त्यावरुन सांगु शकतो की संघ बदलत आहे, कात टाकत आहे आणि पुरोगामित्वही अगदी सहजी स्वीकारत आहे. सहभागी १००-१५० स्वयंसेवक सर्व समाजघटकातले होते. काही जण पुर्वीच फेसबुक वर मित्र आहेत त्यांची प्रत्यक्ष ओळख झाली.

आज मला जाणवलेला संघ हा पुर्वीपेक्षाही जास्त तरुण, ग्लोबल, आधुनिक आणि परंपराप्रेमी पण सुधारणावादी असा दिसला. जयहिंद !!

प्रजासत्ताक दिनाच्या सर्वांना शुभेच्छा !!!!

Comments

Popular posts from this blog

Freedom at Midnight मधील सावरकर–गोडसे आरोप : १९७७ च्या प्रज्वलंत दिवाळी विशेषांकातील न्यायालयीन नोंद

  १९७७ च्या ‘प्रज्वलंत’ दिवाळी विशेषांकातील एक महत्त्वाचा समकालीन दस्तऐवज Freedom at Midnight हे Larry Collins आणि Dominique Lapierre यांनी लिहिलेले पुस्तक १९७५ मध्ये प्रकाशित झाले. या पुस्तकातील स्वातंत्र्यवीर सावरकर आणि नथुराम गोडसे यांच्या संबंधांविषयीच्या आक्षेपार्ह मजकुरावर त्या काळात आक्षेप घेण्यात आला होता. या प्रकरणाबाबत आज इंटरनेटवर अनेक परस्परविरोधी दावे आढळतात. काही ठिकाणी असे म्हटले जाते की केवळ खटला दाखल करण्याची धमकी देण्यात आली होती; तर काही ठिकाणी न्यायालयीन कारवाई झाल्याचा उल्लेख आहे. या वादाचा शोध घेताना मला मिळालेला अत्यंत महत्त्वाचा समकालीन स्रोत म्हणजे ‘प्रज्वलंत’ या मराठी नियतकालिकाचा दिवाळी विशेषांक, १९७७. या अंकातील संबंधित चार पाने येथे मूळ स्वरूपात देत आहे. या पानांमध्ये Freedom at Midnight च्या मराठी अनुवादाविरुद्ध करण्यात आलेली कारवाई, गोपाळ गोडसे यांची भूमिका, पुणे न्यायालयातील कारवाई तसेच ‘नागपूर न्यायालयात अभियोग दाखल’ असा स्पष्ट उल्लेख आढळतो. तसेच संबंधित मजकूर काढण्याबाबत प्रकाशकांकडून करण्यात आलेल्या कार्यवाहीचा आणि पुढील न्यायालयीन प्रक्रियेचा ...

वृत्तविचार

वृत्तविचार मराठी काव्य रचना करताना ती गेय व तालबद्ध असावी यासाठी ती विविध वृत्तांत केल्यास ती अधिक सुमधुर वाटते. वृत्तबद्ध काव्यरचनेविषयी शाळेत असताना शिकले गेल्यानंतर वृत्तरचना हा विषय मागे पडतो. इंग्रजी माध्यमातून शिकलेल्या मराठी विद्यार्थ्यांना तर सहसा याविषयी काहीच माहिती नसते. पण काव्य रचण्याची आवड कोणत्याही ज्ञानशाखेत शिकलेल्या माणसाला असते. त्यांना छंदशास्त्राची माहिती सहज उपलब्ध होतेच असे नाही. ती आंतरजालावर देण्याचा हा छोटा प्रयत्न ! काव्य विविध छंदात केल्याने त्यात तालबद्धता येते व ते गेय होते. वृत्तरचनेचे चार प्रकार आहेत १. अक्षर गण वृत्ते २. जातिवृत्ते ३. छंदवृत्ते ४. मुक्तछंद . १. अक्षरगणवृत्ते:- . प्रत्येक अक्षराचे दोन प्रकार यात केले जातात. १. लघु किंवा ऱ्हस्व व २. दीर्घ किंवा गुरु लघु अक्षर साधारण "U" (अर्धचंद्र) अशा चिन्हाने दर्शवले जाते तर गुरु अक्षर "_" या चिन्हाने दर्शवले जाते . बाराखडीमधे अ, इ, उ हे स्वर लघु तर आ, ई, ऊ, ए, ऐ, ओ, औ, अं व अ: हि गुरु अक्षरे होत. "ख्‌" या व्यंजनाचे बाराखडीत पुढील प्रकारे लघु व गुरु प्रकार होतील, ख,खि व खु ...

विष्णुदास नाम्याची स्वामिनी काळी...

. लहानपणापासून कधीही व कितीही ऐकले तरीही मला कंटाळवाणे न वाटलेले गाणे म्हणजे विष्णुदास नामांची ‘रात्र काळी घागर काळी..’ ही रचना. गोविंद पोवळे , नागवेकर व सहकारी यांनी गायलेले हे काव्य ऐकताना मनात एक शांत भाव दाटुन येतो. या गाण्याचे शब्द मला ऐकु येतात ते असे, . रात्र काळी घागर काळी यमुनाजळेही काळी वो माय बुंथ काळी बिलवर काळी गळामोती येतावळी काळी वो माय... ॥ धृ ॥ मी काळी, कांचोळी काळी कासकासोनि ते काळी वो माय बुंथ काळी ... ॥ १ ॥ एकली पाण्याला, नव जाय साजणी सवे पाठवा मुर्ती सावळी वो माय बुंथ काळी... ॥ २ ॥ विष्णुदासनाम्याची, स्वामिनी काळी कृष्णमूर्ती बहु काळी वो माय बुंथ काळी.... ॥ ३ ॥ . विष्णुदासनामा हे एकनाथांच्या काळचे ! संत नामदेव महाराज वेगळे !! विष्णुदास म्हणजे विठ्ठलाचे दास. कृष्णाचे काळे रुप संतांना प्रिय होते. काळा रंग म्हणजे सर्व रंगांचे एकत्रीकरण. डांबर काळे असते त्यापासून सर्व रंग निर्माण करतात. सर्व मूळ रंग एकत्र केले की पुन: काळा रंग तयार होतो. यमुनेचे जळ काळे, घागर काळी. जे आणायचे ते काळे ज्यातून आणायचे ते काळे, जो आणतो आहे तोही आता काळाच. आता एवढे झाल्यावर वरपांगी रुप तरी व...